Keuken afmetingen: standaardmaten en minimale ruimte

Standaardmaten van het werkblad

De werkbladhoogte is de belangrijkste ergonomische maat in de keuken. Standaard wordt 85 tot 95 centimeter aangehouden; als vuistregel staat het werkblad goed wanneer uw ellebogen er bij ontspannen afhangende schouders 10 tot 15 centimeter boven uitkomen. Bij een gemiddelde lichaamslengte komt dat uit rond de 90 tot 93 centimeter. Koken twee personen met een groot lengteverschil, overweeg dan twee werkhoogtes: een verhoogd deel voor de spoelbak en werkzone en een verlaagd deel voor de kookplaat.

De standaarddiepte van het werkblad is 60 centimeter, passend op onderkasten van 56 tot 58 centimeter diep. Een dieper werkblad van 65 tot 70 centimeter geeft ruimte achter de kookplaat voor kruiden en apparatuur en voorkomt dat wandcontactdozen achter de apparaten knellen — een kleine meerprijs die in de praktijk veel comfort oplevert.

Kasten: onderkasten, bovenkasten en hoge kasten

Keukenkasten volgen vaste modulaire breedtes: 30, 40, 45, 50, 60, 80, 90 en 120 centimeter. Vrijwel elke keukenindeling is een combinatie van deze modules, wat betekent dat een ruimte zelden op de centimeter 'vol' te plannen is — er blijft vaak een passtrook van enkele centimeters over die met een paneel wordt afgewerkt.

• Onderkasten: 56 – 58 cm diep, 72 – 78 cm hoog, op een plint van 10 – 15 cm.
• Bovenkasten: 32 – 35 cm diep, 60 – 90 cm hoog; de onderkant hangt standaard 50 – 55 cm boven het werkblad.
• Hoge kasten (apparatenkast, voorraadkast): 56 – 58 cm diep, 200 – 220 cm hoog.
• Afzuigkap boven gas: minimaal 65 cm afstand tot de kookplaat; boven inductie: minimaal 55 cm — controleer altijd het voorschrift van de fabrikant.

Looppaden en de keukendriehoek

Tussen twee tegenover elkaar liggende keukendelen — of tussen keuken en kookeiland — is 105 centimeter de ondergrens om lades en vaatwasser volledig te kunnen openen terwijl er iemand langsloopt; 120 centimeter is comfortabel, en bij een keuken waarin vaak twee mensen tegelijk koken is 130 tot 140 centimeter geen luxe. Meer dan 160 centimeter wordt juist onpraktisch: dan loopt u onnodig veel heen en weer.

De keukendriehoek — de looplijn tussen koelkast, spoelbak en kookplaat — bepaalt hoe efficiënt de keuken werkt. Houd elke zijde van de driehoek tussen de 120 en 270 centimeter en de totale omtrek onder de circa 8 meter. Plaats de vaatwasser direct naast de spoelbak (maximaal 90 centimeter ertussen) en houd minimaal 40 centimeter vrij werkblad naast de kookplaat als afzetruimte voor hete pannen.

Minimale ruimte per keukenindeling

Hoeveel ruimte een keuken vraagt, hangt vooral af van de indeling. Onderstaande minimummaten gaan uit van standaarddiepe kasten en een werkbaar looppad:

• Rechte keuken: vanaf een wand van 240 – 300 cm; de meest compacte volwaardige oplossing.
• Parallelkeuken: twee wanden van elk minimaal 240 cm met 120 cm ertussen — totale ruimtebreedte dus vanaf circa 240 cm.
• Hoekkeuken (L): twee muren van minimaal 180 – 240 cm per been, inclusief een hoekoplossing van 90 – 100 cm.
• U-keuken: een ruimte van minimaal circa 240 × 240 cm, zodat tussen de benen 120 cm looppad overblijft.
• Kookeiland: het eiland zelf is minimaal 120 × 90 cm; met looppaden rondom vraagt een eilandkeuken al snel een ruimte van 360 × 300 cm of meer.

Zo meet u de ruimte goed in

Meet elke wand op drie hoogtes (vloer, werkbladhoogte en plafond) — muren staan zelden exact haaks en oude muren wijken soms centimeters af. Noteer daarnaast de exacte posities van waterleiding, afvoer, elektra, gasaansluiting, ramen, deuren én radiatoren, gemeten vanaf een vaste hoek. Vergeet de plafondhoogte niet: standaard hoge kasten van 220 centimeter plus een plint passen niet onder elk verlaagd plafond. De definitieve inmeting doet de keukenzaak altijd zelf op locatie, maar met een eigen nauwkeurige schets voorkomt u dat het eerste ontwerp op verkeerde aannames is gebouwd.

Veelgestelde vragen